Początki osadnictwa.

            Osadnictwo w Kiełczewie jest bardzo wczesne. Ok. V w. p.n.e. była tu już dość wysoko rozwinięta kultura. Świadczy o tym skarb z epoki brązu, kultury łużyckiej, okresu halsztackiego. Na początku XX w. Znaleziono tu dwa negolenniki lite oraz 4 bransolety zwojowe, które obecnie znajdują się w Muzeum Naukowym Towarzystwa im. Szewczenki we Lwowie.

 

Nazwa i powstanie miejscowości.

            Co do nazwy miejscowości istnieją dwie teorie. Pierwsza zakłada, że nazwa Kiełczew pochodzi od właściciela tej miejscowości, druga zaś stanowi, że nazwa ma związek z przyrodą i pochodzi od słowa „kiełcz”, który kiedyś znaczył karcz, pniak a czasami chojak.

 

            Kiełczew ( N 52°40'09"  E 21°56'47") leży ok. 100 km. na wschód od Warszawy, przy trasie kolejowej Warszawa – Białystok. Był najdalej wysuniętą miejscowością na Litwie w stronę północno wschodnią.

 

Wzmianki historyczne.

Jedna z najstarszych wzmianek o Kiełczewie znajduje się w aktach konsystorza diecezji płockiej pochodzący z roku 1480. Jest w nich zapis, że w 1454 r. Albin i Machał z tej wioski prowadzili spór o barcie.

XVI w. - Kiełczew należał do rodziny Suchodolskich z których pierwszy był referendarzem królewskim, drugi wojskim drohickim, trzeci – chorążym drohickim. Herbem Suchodolskich był Pobóg. W dokumentach archiwalnych wspominany jest kiełczewski folwark tej rodziny.

XVII w. - występują w Kiełczewie następujące nazwiska: Gaczochnik, Gosik, Jasieński, Klucek, Kłóścik, Kramarczyk, Szczapik, Kucharczik, Łinik, Muczka, Nitek, Pałczik, Pietrozik, Pisarczik, Piskorek, Rusek, Sikorczik, Suchodolscy, Stachurczik, Śliwczik, Wietrik, Woytczik, Zadrożny, Zembrosik, Zaczik.

W drugiej połowie tego stulecia właścicielem Kiełczewa był Franciszek Suchodolski – walczący pod Wiedniem u boku króla Sobieskiego.

XVIII w - spadkobiercą znacznej części majątku Suchodolskich został Stanisław Ugniewski, podstarości ostrowski.

XIX w – znaczna część dóbr Kiełczewa należała do Sebastiana Piwońskiego, a następnie do jego syna Jana. U schyłku tego stulecia Kiełczew należał do Zdzisława Zamoyskiego oraz rodziny Detynieckich.

1862r. – powstały gminy. Kiełczew został włączony do gminy Prostyń. Pierwszym sołtysem został Maciej Krawczykowski.

Mieszkańcy Kiełczewa byli represjonowani za związek z Powstaniem Styczniowym. Z rozkazu urzędników carskich w listopadzie 1864 r. na oczach mieszkańców Kiełczewa powieszono 36 letniego Jana Garadzińskiego z Prostyni. Powodem egzekucji było oskarżenie o współudział w zabiciu żołnierza.

Pod koniec XIX w. Zauważa się prawie dwukrotny wzrost liczby mieszkańców. W 1827 r. Było 354 mieszkańców a w 1883r. - 600.

XX w. – Kiełczew należy do córki Zdzisława Zamoyskiego – Elżbiety Łodzia Kurnatowskiej. Podczas II wojny światowej również z tego rejonu Rosjanie wywozili oficerów polskich w okolice Katynia. Marian Kalinowski kapitan 50 pułku piechoty, zamieszkały w Kiełczewie był więziony w Starobielsku a następnie rozstrzelany w Kozielsku.

Po wojnie Kiełczew był największą miejscowością w gminie Prostyń. Mieszkało wtedy w Kiełczewie 708 osób w wieku 5 – 60 lat. (Prostyń – 493 osoby). Zachowały się do współczesności niektóre

Mieszkańcy Kiełczewa nie akceptowali nowej władzy jaka rządziła w okresie powojennym. Świadczą o tym protokoły zebrań Gminnej Rady Narodowej. W jednym z nich jest zapisane, że Kiełczew jest opieszały w budowaniu PRL.

1995 r. Wybudowano nowy budynek szkoły

25.05.2001 r. Do Kiełczewa przybywa z oficjalną wizytą Kardynał Józef Glemp – Prymas Polski. Przewodniczy Diecezjalnym Uroczystościom Obchodów Roku Kardynała Stefana Wyszyńkiego. W tym dniu szkoła otrzymuje imię i sztandar.

 

W opisie wykorzystano informacje zawarte w książce ks. P. Rytel Andrianika "Sanktuarium Trójcy Przenajświetszej i Świętej Anny w Prostyni"

© COPYRIGHT 2003 Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Kiełczewie